Tronende Moeder Gods

Geplaatst op 16 maart 2007

Moeder Gods

Naar een ikoon van Andreas Ritzos van Kreta, uit de 2e helft van de 15e eeuw, die zich bevond in het klooster van Johannes de Theoloog op Patmos

De afbeelding

‘Nikopoia’-icoon, oftewel ‘Tronende Moeder Gods’. ‘Nikopoia’ wil zeggen ‘De overwinning brengende’. Kenmerkend voor dit type icoon is de frontale afbeelding van de Moeder Gods en het kind. Christus heeft een kruisnimbus en maakt met Zijn rechterhand een zegenend gebaar. In Zijn linkerhand heeft hij een schriftrol. De Moeder Gods is keizerlijk gekleed in een purperen gewaad en gezeten op een troon. Haar rechterhand is op de schouder van Jezus gelegen, de linkerhand rust op Zijn knie. Vaak worden Maria en Kind geflankeerd door twee engelen; dat is hier niet het geval.

Dit icoontype ontstond in de eerste helft van de 5e eeuw in Contstantinopel. De naam ‘Nikopoia’ schijnt door Heraklios aan dit type icoon te zijn gegeven, nadat hij een dergelijke afbeelding van Maria met Kind als bescherming meenam op zijn reis van Carthago naar Constantinopel in 610. Hij liet de afbeelding in die laatstgenoemde stad achter na zijn overwinning op de Turken. Toen Constantinopel opnieuw belegerd werd, ditmaal in 626, zou bezetting van de stad zijn afgewend door tot de Nikopoia te bidden. Een alternatieve legende vertelt dat deze icoon het exemplaar is dat door keizerin Eudokia aan haar schoonzuster keizerin Pulcheria werd gegeven in de 5e eeuw.

Ongeacht welk verhaal waar is: de afbeelding maakte in 1204 deel uit van de Venetiaanse buit toen Constantinopel werd geplunderd tijdens de Vierde Kruistocht. In die tijd verdween het origineel. De versie in de San Marco in Venetië is waarschijnlijk een directe kopie gemaakt na de periode van het iconoclasme.

Inscripties

ΜΡ θΥ (Meter Theou, ‘Moeder Gods’)
IC XC (‘Jezus Christus’)

03-2007

Deze icoon is te koop.
Neem contact op met Liesbeth

Formaat: 34,5x14,5cm