Heilige Nikolaas

Geplaatst op 3 oktober 2018

Heiligen, Icoon

Nikolaas of Nicolaas is de meest vereerde heilige van Rusland. De naam ‘Nikolaas’ is afgeleid van het Griekse ‘niké’ (= overwinning) en ‘laos’ (= volk), dus: ‘overwinnaar voor het volk’. Hij beschermt het land, maar ook de huizen, de zeelui en de kooplieden. In het gebied rond Novgorod, dat in het midden van de 16e eeuw onder epidemieën en rampen gebukt ging, werd hij beschouwd als beschermer van kloosters tegen hongersnood.

De afbeelding
Karakteristiek voor Nikolaas zijn het hoge voorhoofd, als teken van zijn goedheid en wijsheid, kort haar en een volle baard. Hij draagt een liturgisch bisschopsgewaad en een met grote kruisen versierde stola (omophorion).

De heilige Nikolaas heeft deelgenomen aan het concilie van Nicea in 325. Volgens de overlevering zou hij tijdens dit concilie Arius, in zijn ogen een ketter, een oorvijg hebben gegeven. Daarop werd hij in de gevangenis opgesloten en verloor hij zijn bisschoppelijke waardigheid. ’s Nachts zouden Christus en de Moeder Gods in zijn cel zijn verschenen om hem het evangelieboek en het omophorion terug te brengen. Dit is afgebeeld in de linker en rechter bovenhoek van de icoon.

Inscripties
De heilige  houdt een geopend evangelieboek vast met de tekst:
VO VREMYA ONO STA ISUS NA MESTE RAVNE I NAROD OUCHENIK EGO I MNOZHESTVO MNOGO LIUDEI OT VSEYA IOUDEI I [I]EROUSALIMA [I] PO[MORIYA TYRSKA I SIDONSKA….]
‘En Hij daalde met hen af en bleef staan op een vlakke plaats en (daar) was een grote schare van zijn discipelen en een grote menigte van volk uit het gehele Joodse land en Jeruzalem en van Tyrus en Sidon aan de zee….’ (Lucas 6,17)

Svyatuiy Nikola (De heilige Nikolaas)

ΜΡ θΥ (Meter Theou, ‘Moeder Gods’)
IC XC (‘Jezus Christus’)
En (in het aureool van het Christus) Ό ω Ν (‘Hij die Is’, ‘De Zijnde’)

Formaat: 25 x 30 cm