Heilige Constantijn en Helena

Geplaatst op 20 augustus 2020

Heiligen

Constantijn de Grote (274-337) werd in 312 alleenheerser over het West-Romeinse rijk nadat hij keizer Maxentius en zijn troepen had verslagen bij de Milvische brug. Hij was aanvankelijk een aanhanger van de zonnecultus, maar aan de vooravond van de slag kreeg hij een visioen van Christus. Zijn leger zou de slag winnen als hij op de schilden van zijn manschappen het chi-rho monogram zou laten aanbrengen i.p.v. de Romeinse adelaar. Nadat hij ook nog, vlak voor de slag begon, een kruis voor de zon zag verschijnen, bekeerde hij zich tot het christendom. Per edict stond hij toe dat het christendom in zijn rijk beleden mocht worden. Tot dan toe werden in het Romeinse rijk de christenen vervolgd.

De eveneens tot het christendom bekeerde moeder van Constantijn, Helena, werd door de keizer in 326 op pelgrimstocht naar het heilige land gezonden. Zij ging op Golgotha op zoek naar het heilige kruis. Daar aangekomen vindt ze drie kruisen. Wat is nu het ware kruis? Om dat uit te vinden, worden de drie kruisen één voor één op het graf van een overledene gelegd. Het middelste kruis brengt de dode tot leven en is het Ware Kruis. Zij neemt het mee naar Constantinopel, en het bevindt zich nu in duizenden splinters verdeeld over de hele wereld.

Iconografie
Constantijn en Helena zijn beiden ten voeten uit afgebeeld. Zij dragen, als keizer en moeder van de keizer, rijk versierde gewaden en een met edelstenen bezette kroon op hun hoofd.
In hun midden bevindt zich het gevonden kruis. Het feest van de Kruisverheffing, het vinden van het ware kruis door Helena, is een van de twaalf grote feesten. De feestdag is op 14 september.

Inscripties

Ό ‘ΑΓΙΟΣ ΚΟCΤoΝΤΟΣ  (De heilige Constantijn)

ΉΑΓΙΑ ÈΛENÏ  (De heilige Helena)

Formaat: 30 x 50 cm, verdiept paneel, eitempera, bladgoud