Geboorte van Christus, kersticoon

Geplaatst op 15 november 2025

Feestdagen, Icoon

Moderne icoon van de Geboorte van Christus.

Iconografie

De pasgeborene ligt in een kribbe, omgeven door een os, een ezel en een schaap. De os en de ezel zijn in de iconografie terecht gekomen vanwege een uitspraak van Jesaja (1,3):‘Een os kent zijn eigenaar, een ezel de krib van zijn meester; maar Israël heeft geen begrip, mijn volk geen inzicht’. Het schaap verwijst naar de herders, eenvoudige mensen die als eersten de pasgeborene een bezoek brachten. Pas later komen de drie Wijzen (of koningen) het kindje eer bewijzen.
Het tafereel is te zien door een gat in het dak van de geboortegrot.
Op orthodoxe iconen is geen sprake van een stal, maar is altijd een donkere grot te zien. Volgens de oude traditie waren er in de bergachtige omgeving van Bethlehem grotten waarin de herders met hun kuddes ’s nachts (of bij gevaar) schuilden. Toen Jozef naar Bethlehem ging kon hij, vanwege de drukte door de volkstelling, alleen in zo’n grot onderdak vinden. Volgens apocriefe bronnen werd de grot bij binnenkomst van Maria plotseling gevuld met bovenaards licht.

Inscripties

Het aureool is een kruisnimbus. Daarin staan drie Griekse letters: ‘O ω Ν. (Hij die is, De Zijnde). Bij de meeste Griekse iconen staat de ω bovenaan, bij Russische iconen de ‘O.
De inscriptie ‘IC XC’ komt uit het Grieks en is een afkorting voor ‘Jezus Christus’ (Ιησούς Χριστός ,Iesous Khristos ).